آنتونیو تاجانی، وزیر خارجه ایتالیا سفر خود به آمریکا را در اعتراض به اظهارات تحقیرآمیز دونالد ترامپ علیه جورجا ملونی، نخستوزیر این کشور لغو کرد. ترامپ در مصاحبهای ادعا کرده بود ملونی در نشست سران گروه ۷ «شدیداً خواهان یک عکس یادگاری با من بود» و او تنها به این دلیل موافقت کرده که «دلش برای ملونی سوخته است». نخستوزیر ایتالیا در واکنش گفت: «نه من و نه ایتالیا هرگز التماس نمیکنیم» و از ترامپ پرسید: «نمیدانم چرا رئیسجمهور ایالات متحده با متحدان خود اینگونه رفتار میکند؟» این تنش در حالی رخ داده که ملونی تا پیش از این تلاش کرده بود خود را بهعنوان پلی میان اروپا و دولت ترامپ معرفی کند؛ اما اختلافات بر سر جنگ خاورمیانه و دفاع او از مواضع پاپ لئو چهاردهم علیه ترامپ، موجب تغییر موضع رئیسجمهور آمریکا شده بود. اما واکنش ایتالیاییها به تحقیرهای ترامپ را باید نوک کوه یخی دانست که سرانجام از اقیانوس دیپلماسی در میان کشورهای غربی سر برآورده و علیه ترامپ دست به عرض اندام زده است؛ چرا که ملونی نخستین مسئول غربی نیست که مورد تحقیر ترامپ قرار میگیرد.
امانوئل مکرون؛ از تمسخر همسر تا «به زودی نخواهد بود»
طولانیترین سابقه دشمنی ترامپ با رهبران اروپایی به امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه اختصاص دارد. ترامپ در نشست خصوصی کاخ سفید در ماه آوریل، مکرون را به دلیل خودداری از پیوستن به عملیات نظامی آمریکا در ایران، با اشاره به فیلمی که همسرش در سفر ویتنام در حال هل دادن صورت او دیده میشد، مسخره کرد و گفت: «مکرون، که همسرش با او خیلی بد رفتار میکند، هنوز در حال بهبودی از آن سیلی به فک است». مکرون این اظهارات را «نه زیبا و نه درخور» خواند. ترامپ همچنین پیشتر در سخنانی تحقیرآمیز، مکرون را فردی که «به زودی خواهد رفت» توصیف کرده و گفته بود: «در مقیاس صفر تا ۱۰، میگویم هشت است. عالی نیست؛ اما خب، فرانسه است. ما انتظار عالی نداریم». او در روایتهایش از مذاکرات با مکرون، مدام با تقلید اغراقآمیز از لهجه فرانسوی، او را بهعنوان کسی توصیف میکند که به سرعت تسلیم میشود.
آلمان؛ «احترامی که از دست رفت»
ترامپ سابقه طولانی در توهین به صدراعظم پیشین آلمان، آنگلا مرکل دارد. او در سال ۲۰۱۶ گفت: «من احترام زیادی برای مرکل قائل بودم؛ اما تمام احترامم را از دست دادم». در نشست گروه ۷، او یک آبنبات به سمت مرکل پرتاب کرد و گفت: «نگو که من هرگز چیزی به تو ندادم». مرکل نیز در مقابل، نشستن در کنار ترامپ در نشست ۲۰۱۸ را «آزاردهنده» توصیف کرده بود.
با مرتس، صدراعظم فعلی آلمان نیز تنشها بالا گرفته بود. پس از آنکه مرتس در ماه آوریل گفت آمریکا در جنگ با ایران «تحقیر» میشود، ترامپ در شبکههای اجتماعی به او حمله و پنتاگون اعلام کرد ۵ هزار سرباز خود را از آلمان خارج خواهد کرد. ترامپ همچنین در جریان دیدار با مرتس در آستانه سالگرد دی دی (سالروز شروع عملیات آزادسازی فرانسه در جنگ جهانی دوم)، ضمن اشاره به روز نجات اروپا از نازیسم، به صدراعظم آلمان گفت: «این روز خوشایندی برای شما نبود» و مرتس مجبور شد به او یادآوری کند که این روز «آغاز آزادی کشورم از دیکتاتوری نازی» بوده است.
کییر استارمر؛ «این چرچیل نیست که با آن روبهرو هستیم»
نخستوزیر بریتانیا نیز از حملات ترامپ در امان نمانده است. ترامپ پس از آنکه استارمر اجازه استفاده از پایگاه نظامی بریتانیا در اقیانوس هند را برای حمله به ایران نداد، او را با وینستون چرچیل مقایسه نامطلوبی کرد و گفت: «این چرچیل نیست که با آن روبهرو هستیم». او همچنین در شبکههای اجتماعی نوشت: «ما به افرادی که پس از پیروزی ما به جنگ میپیوندند، نیازی نداریم».
جاستین ترودو؛ «فرماندار» کانادا
ترامپ مدام از نخستوزیر کانادا با عنوان «فرماندار» یاد میکند و بارها از ضمیمه کردن کانادا به عنوان ایالت پنجاهو یکم سخن گفته است. او در نشست گروه ۷، ترودو را «بسیار صادق و ضعیف» خواند. ترودو نیز در پاسخ به این حملات، از فروپاشی نظم جهانی مبتنی بر قوانین سخن گفت و تأکید کرد کشورهای کوچک و متوسط باید «ائتلاف جدیدی از کشورهای خواهان نظم چندجانبه» تشکیل دهند.
یک رویه، نه استثنا
تحلیلگران معتقدند این رفتارها نه تصادفی و نه ناشی از خلقوخوی شخصی بوده؛ بلکه بخشی از «استراتژی دیپلماتیک» ترامپ است که در آن تحقیر و توهین بهعنوان ابزاری برای اعمال قدرت و کاهش جایگاه متحدان به کار گرفته میشود. در این رویکرد، سیاست بینالملل «سلسلهمراتبی و معاملاتی» تلقی شده و مشروعیت نه از هنجارها؛ بلکه از زور ناشی میشود و احترام از طریق فشار، نه همکاری، بدست میآید. با این حال، تنش فزاینده با متحدان اروپایی نشان از افزایش شکاف عمیق در روابط فراآتلانتیک دارد که پیامدهای آن فراتر از توهینهای شخصی، امنیت و نظم جهانی را تحت تأثیر قرار خواهد داد.
نظر شما